Oznaczenia lokomotyw, wagonów, szynobusów i zespołów trakcyjnych PKP

 
0. Spis treści
  1. Tabor normalnotorowy
    1. Lokomotywy parowe
    2. Lokomotywy spalinowe i elektryczne
    3. Wagony pasażerskie

  2. Tabor wąskotorowy
    1. Lokomotywy parowe i spalinowe
    2. Drezyny i wózki motorowe
    3. Wagony pasażerskie

Tabor normalnotorowy
 
1. Lokomotywy parowe normalnotorowe

Litera pierwsza - duża informuje o rodzaju pociągów, do obsługi których został przeznaczony dany parowóz. Takie litery są trzy, chociaż planowano po II wojnie światowej czwartą:

  1. P --> parowóz pospieszny
  2. O --> parowóz osobowy
  3. T --> parowóz towarowy
  4. M --> parowóz manewrowy - hipotetyczny rodzaj parowozu który pozostał tylko w sferze planów i wstępnych projektów
Dodatkowo parowóz bez tendra - czyli tendrzak - oznaczony jest drugą, dużą literą --> K (od przedwojennego określenia "kusy" czyli krótki).

Litera następna - mała - informuje o układzie osi według przedstawionej niżej tabeli.
Układ osi Oznaczenie
cyfrowe
Oznaczenie
polskie
Oznaczenie
niemieckie
Oznaczenie
ułamkowe
OO0-2-0bB2/2
OOO0-3-0hC3/3
OOOO0-4-0pD4/4
OOOOO0-5-0wE5/5
OOo0-2-1cB12/3
OOOo0-3-1iC13/4
OOOOo0-4-1rD14/5
Ooo0-1-2aA21/3
OOoo0-2-2dB22/4
OOOoo0-3-2kC23/5
OOOOoo0-4-2sD24/6
OOooo0-2-3-B32/5
OOOooo0-3-3-C33/6
oO1-1-0a1A1/2
oOO1-2-0c1B2/3
oOOO1-3-0i1C3/4
oOOOO1-4-0r1D4/5
oOOOOO1-5-0y1E5/6
oOOOOOO1-6-0x1F6/7
oOo1-1-1a1A11/3
oOOo1-2-1e1B12/4
oOOOo1-3-1l1C13/5
oOOOOo1-4-1t1D14/6
oOOOOOo1-5-1z1E15/7
oOOOOOOo1-6-1x1F16/8
oOoo1-1-2a1A21/4
oOOoo1-2-2f1B22/5
oOOOoo1-3-2n1C23/6
oOOOOoo1-4-2u1D24/7
oOooo1-1-3-1A31/5
oOOooo1-2-3-1B32/6
oOOOooo1-3-3-1C33/7
ooO2-1-0a2A1/3
ooOO2-2-0d2B2/4
ooOOO2-3-0k2C3/5
ooOOOO2-4-0s2D4/6
ooOo2-1-1a2A11/4
ooOOo2-2-1f2B12/5
ooOOOo2-3-1m2C13/6
ooOOOOo2-4-1u2D14/7
ooOOoo2-2-2g2B22/6
ooOOOoo2-3-2o2C23/7
ooOOOOoo2-4-2-2D24/8
o - oś toczna
O - oś napędna
Oznaczenie cyfrowe reprezentuje sobą kolejno (licząc od czoła parowozu po lewej stronie):
ilość osi tocznych - ilość osi napędnych - ilość osi tocznych.
Po oznaczeniach literowych umieszcza się oznaczenia liczbowe. Są one następujące:
  1. liczby 1 - 10 --> parowóz produkcji niemieckiej
  2. liczby 11 - 20 --> parowóz produkcji austriackiej
  3. liczby 21 - 99 --> parowóz produkcji polskiej - liczba oznacza rok zatwierdzenia konstrukcji parowozu
  4. liczby 100 - 200 --> parowóz obcy otrzymany przez PKP w latach 1918 - 1939
  5. liczby powyżej 201 --> parowóz obcy otrzymany po II wojnie światowej
Swoje własne oznaczenia posiadają także tendry:
  • Pierwsza liczba (zaokrąglona do całkowitej) oznacza pojemność skrzyni wodnej w m3.

  • Duża litera oznacza ilość osi:
    1. C --> 3 osie
    2. D --> 4 osie
    3. E --> 5 osi

  • Druga liczba to podobnie jak w przypadku parowozów pochodzenie tendra:
    1. liczby 1 - 10 --> tender pochodzenia niemieckiego
    2. liczby 11 - 19 --> tender pochodzenia austriackiego
    3. liczby 20 - 99 --> tender produkcji polskiej - liczba oznacza rok zatwierdzenia konstrukcji tendra
    4. liczby 100 - 200 --> tender innego pochodzenia otrzymany przez PKP przed II wojną światową
    5. liczby powyżej 200 --> tender innego pochodzenia otrzymany przez PKP po II wojnie światowej
Parowozy - przykłady:
  1. Tp 4 - 259: parowóz towarowy z tendrem doczepnym o układzie osi 0-4-0 /OOOO/, produkcji niemieckiej, numer kolejny w serii - 259. Status parowozu - eksponat muzealny - Skansen Taboru Kolejowego w Chabówce.
  2. Tw 1 - 90: parowóz towarowy z tendrem doczepnym o układzie osi 0-5-0 /OOOOO/, produkcji niemieckiej, numer kolejny w serii - 90. Status parowozu - eksponat muzealny - Muzeum Kolejnictwa w Kościerzynie. Jest to jedyny, zachowany parowóz tego typu w Polsce.
  3. Tw 12 - 12: parowóz towarowy z tendrem doczepnym o układzie osi 0-5-0 /OOOOO/, produkcji austriackiej, numer kolejny w serii - 12. Status parowozu - eksponat muzealny - Skansen Taboru Kolejowego w Chabówce.
  4. TKb - 2845: parowóz towarowy tendrzak o układzie osi 0-2-0 /OO/, produkcji niemieckiej. Numer kolejny serii w tym konkretnym przypadku jest numerem kotła. Status parowozu - eksponat muzealny - Muzeum Kolejnictwa w Kościerzynie.
  5. TKc 100 - 1648: parowóz towarowy tendrzak o układzie osi 1-2-0 /oOO/, produkcji niemieckiej. Numer kolejny serii w tym konkretnym przypadku jest numerem kotła. Status parowozu - eksponat muzealny - Stacja Muzeum w Warszawie.
  6. TKw 2 - 114: parowóz towarowy tendrzak o układzie osi 0-5-0 /OOOOO/, produkcji niemieckiej, numer kolejny w serii - 114. Status parowozu - eksponat muzealny - Skansen Taboru Kolejowego w Chabówce.
  7. TKt 48 - 29: parowóz towarowy tendrzak o układzie osi 1-4-1 /oOOOOo/, produkcji polskiej, zatwierdzony w roku 1948, numer kolejny w serii - 29. Status parowozu - pomnik - stacja PKP Szczecin Główny.
  8. TKb (b) - 14813: parowóz przemysłowy bezogniowy o układzie osi 0-2-0 /OO/, produkcji polskiej. Numer kolejny serii w tym konkretnym przypadku jest numerem kotła. Status parowozu - eksponat muzealny - Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa w Jaworzynie Śląskiej.
  9. TKh 49 - 5564: parowóz przemysłowy tendrzak typu "Ferrum" o układzie osi 0-3-0 /OOO)/, produkcji polskiej, zatwierdzony w roku 1949. Numer kolejny serii w tym konkretnym przypadku jest numerem kotła. Status parowozu - pomnik - stacja PKP Toruń Główny.
  10. TKp 1 - 46: parowóz towarowy tendrzak o układzie osi 0-4-0 /OOOO/, produkcji niemieckiej, numer kolejny w serii - 46. Status parowozu - pomnik - stacja PKP Bydgoszcz Główna. Jest to jedyny, zachowany parowóz tego typu w Polsce.
  11. Tr 202 - 19: parowóz towarowy z tendrem doczepnym o układzie osi 1-4-0 /oOOOO/, produkcji obcej (ten jest brytyjski), otrzymany po II wojnie, numer kolejny w serii - 19. Status parowozu - eksponat muzealny - Skansen Taboru Kolejowego w Chabówce.
  12. Tr 246 - 22: parowóz towarowy z tendrem doczepnym (największy eksploatowany na sieci PKP) o układzie osi 1-4-0 /oOOOO/, produkcji obcej (ten jest amerykański), otrzymany po II wojnie, numer kolejny w serii - 22. Status parowozu - eksponat muzealny - Skansen Lokomotyw i Urządzeń Technicznych w Zduńskiej Woli Karsznicach. Jest to jedyny, zachowany parowóz tego typu w Polsce.
  13. Ty 51 - 37: parowóz towarowy z tendrem doczepnym o układzie osi 1-5-0 /oOOOOO/, produkcji polskiej, zatwierdzony w roku 1951, numer kolejny w serii - 37. Status parowozu - pomnik - stacja PKP Rzepin.
  14. Oi 1 - 29: parowóz osobowy z tendrem doczepnym o układzie osi 1-3-0 /oOOO/, produkcji niemieckiej, numer kolejny w serii - 29. Status parowozu - eksponat muzealny - Stacja Muzeum w Warszawie.
  15. Ok 1 - 112: parowóz osobowy z tendrem doczepnym o układzie osi 2-3-0 /ooOOO/, produkcji niemieckiej, numer kolejny w serii - 112. Status parowozu - eksponat muzealny - Muzeum Kolejnictwa w Kościerzynie.
  16. OKa 1 - 1: parowóz osobowy z tendrzak o układzie osi 1-1-1 /oOo/, produkcji łotewskiej, numer kolejny w serii - 1. Status parowozu - eksponat muzealny - Stacja Muzeum w Warszawie.
  17. OKi 2 - 27: parowóz osobowy tendrzak o układzie osi 1-3-0 /oOOO/, produkcji niemieckiej, numer kolejny w serii - 27. Status parowozu - eksponat muzealny - Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa w Jaworzynie Śląskiej.
  18. OKl 27 - 27: parowóz osobowy tendrzak o układzie osi 1-3-1 /oOOOo/, produkcji polskiej, zatwierdzony w roku 1927, numer kolejny w serii - 27. Status parowozu - pomnik - lokomotywownia PKP Cargo Gdynia Grabówek.
  19. OKm 11 - 1: parowóz osobowy z tendrzak o układzie osi 2-3-1 /ooOOOo/, produkcji austriackiej, numer kolejny w serii - 1. Seria zakończyła służbę w PKP w roku 1954 - żaden parowóz tego typu w Polsce już nie istnieje. W Czechach egzemplarz 354.195 został zachowany jako eksponat muzealny.
  20. OKo 1 - 3: parowóz osobowy z tendrzak o układzie osi 2-3-2 /ooOOOoo/, produkcji niemieckiej, numer kolejny w serii - 3. Status parowozu - eksponat muzealny - Stacja Muzeum w Warszawie.
  21. OKz 32 - 2: parowóz osobowy tendrzak o układzie osi 1-5-1 /oOOOOOo/, produkcji polskiej, zatwierdzony w roku 1932, numer kolejny w serii - 2. Status parowozu - czynny - Skansen Taboru Kolejowego w Chabówce.
  22. Ot 1 - 10: parowóz osobowy z tendrem doczepnym o układzie osi 1-4-1 /oOOOOo/, produkcji niemieckiej, numer kolejny w serii - 10. Seria zakończyła służbę w PKP w roku 1973 - żaden parowóz tego typu w Polsce już nie istnieje. Zachowano kilka egzemplarzy w Niemczech.
  23. Os 24 - 10: parowóz osobowy z tendrem doczepnym o układzie osi 2-4-0 /ooOOOO/, produkcji polskiej, zatwierdzony w roku 1924, numer kolejny w serii - 10. Status parowozu - eksponat muzealny - Stacja Muzeum w Warszawie.
  24. Ol 49 - 69: parowóz osobowy z tendrem doczepnym o układzie osi 1-3-1 /oOOOo/, produkcji polskiej, zatwierdzony w roku 1949, numer kolejny w serii - 69. Status parowozu - czynny - parowozownia Wolsztyn.
  25. Pd 5 - 17: parowóz pospieszny z tendrem doczepnym o układzie osi 2-2-0 /ooOO/, produkcji niemieckiej, numer kolejny w serii - 17. W tym konkretnym przypadku jest to numer fikcyjny. Status parowozu - eksponat muzealny - parowozownia Skierniewice.
  26. Pf 12 - 19: parowóz pospieszny z tendrem doczepnym o układzie osi 1-2-2 /oOOoo/, produkcji austriackiej, numer kolejny w serii - 19. Seria funkcjonowała w PKP w latach 1919 - 1939, żaden parowóz tego typu w Polsce już nie istnieje.
  27. Pm 36 - 2: parowóz pospieszny z tendrem doczepnym o układzie osi 2-3-1 /ooOOOo/, produkcji polskiej, zatwierdzony w roku 1936, numer kolejny w serii - 2. Status parowozu - obecnie (ale są szanse że tylko czasowo) nieczynny - parowozownia Wolsztyn (od roku 1995 delegacja ze Stacji Muzeum w Warszawie).
  28. Pn 12 - 10: parowóz pospieszny z tendrem doczepnym o układzie osi 1-3-2 /oOOOoo/, produkcji austriackiej, numer kolejny w serii - 10. Seria zakończyła służbę w PKP w roku 1950 - żaden parowóz tego typu w Polsce już nie istnieje. Zachowano za to po jednym egzemplarzu w Czechach (375.007) i w Austrii (310.23).
  29. Pu 29 - 198: parowóz pospieszny z tendrem doczepnym o układzie osi 2-4-1 /ooOOOOo/, produkcji polskiej, zatwierdzony w roku 1929, numer kolejny w serii - 198. W rzeczywistości zbudowano tylko 3 maszyny tego typu. Status parowozu - eksponat muzealny - Stacja Muzeum w Warszawie.
  30. Pt 31 - 64: parowóz pospieszny z tendrem doczepnym o układzie osi 1-4-1 /oOOOOo/, produkcji polskiej, zatwierdzony w roku 1931, numer kolejny w serii - 64. Status parowozu - eksponat muzealny - Skansen Taboru Kolejowego w Chabówce.
  31. Pt 47 - 65: parowóz pospieszny z tendrem doczepnym o układzie osi 1-4-1 /oOOOOo/, produkcji polskiej, zatwierdzony w roku 1947, numer kolejny w serii - 65. Status parowozu - czynny - parowozownia Wolsztyn.
Tendry - przykłady:
  1. 16C1: tender o pojemności 16 m3 wody, trzyosiowy, produkcji niemieckiej.
  2. 21D11: tender o pojemności 21 m3 wody, czteroosiowy, produkcji austriackiej.
  3. 27D24: tender o pojemności 27 m3 wody, czteroosiowy, konstrukcja zatwierdzona w roku 1924.
  4. 36E38: tender o pojemności 36 m3 wody, pięcioosiowy, konstrukcja zatwierdzona w roku 1938.

2. Lokomotywy spalinowe i elektryczne oraz spalinowe i elektryczne zespoły trakcyjne normalnotorowe

Oznaczenie typu spalinowozu lub elektrowozu (a także wagonu spalinowego, autobusu szynowego lub EZT) składa się z dwóch dużych liter, dwóch cyfr oraz numeru seryjnego pojazdu.

Pierwsza litera oznacza rodzaj trakcji:

  1. S --> spalinowa
  2. E --> elektryczna
Druga litera oznacza przeznaczenie lokomotywy:
  1. P --> pasażerska
  2. T --> towarowa
  3. U --> uniwersalna (przeznaczona do do obsługi pociągów towarowych i pasażerskich)
  4. M --> manewrowa
lub wagonu spalinowego / elektrycznego zespołu trakcyjnego:
  1. W --> przeznaczony do ruchu podmiejskiego i przystosowany do peronów wysokich
  2. N --> przeznaczony do ruchu podmiejskiego i przystosowany do peronów wysokich oraz niskich
  3. D --> przeznaczony do ruchu dalekobieżnego
  4. A --> autobus szynowy lub doczepka
  5. R --> wagon rewizyjny (służba drogowa, wagony pomiarowe, itp.)
Dwie cyfry za symbolem literowym oznaczają układ osi, sposób przeniesienia napędu, wielkość napięcia i rodzaj prądu oraz kolejność wprowadzania do eksploatacji:
  1. Lokomotywy spalinowe:

    • 01 - 09 --> przekładnia mechaniczna, sterowanie pojedyńcze
    • 10 - 14 --> przekładnia mechaniczna, sterowanie wielokrotne
    • 15 - 24 --> przekładnia hydrauliczna, sterowanie pojedyńcze
    • 25 - 29 --> przekładnia hydrauliczna, sterowanie wielokrotne
    • 30 - 39 --> przekładnia elektryczna, sterowanie pojedyńcze
    • 40 - 49 --> przekładnia elektryczna, sterowanie wielokrotne

  2. Wagony spalinowe lub autobusy szynowe:

    • 50 - 59 --> przekładnia mechaniczna, sterowanie pojedyńcze
    • 60 - 69 --> przekładnia mechaniczna, sterowanie wielokrotne
    • 70 - 79 --> przekładnia hydrauliczna, sterowanie pojedyńcze
    • 80 - 89 --> przekładnia hydrauliczna, sterowanie wielokrotne
    • 90 - 94 --> przekładnia elektryczna, sterowanie pojedyńcze
    • 95 - 99 --> przekładnia elektryczna, sterowanie wielokrotne
    • 101 - 110 --> szynobusy
    • 111 - 120 --> doczepki bez stanowiska maszynisty
    • 121 - 130 --> doczepki ze stanowiskiem maszynisty

  3. Lokomotywy elektryczne:

    • 01 - 14 --> lokomotywa czteroosiowa B'o B'o 3kV DC
    • 15 - 19 --> lokomotywa czteroosiowa B'o B'o AC
    • 20 - 34 --> lokomotywa sześcioosiowa C'o C'o 3kV DC
    • 35 - 39 --> lokomotywa sześcioosiowa C'o C'o AC
    • 40 - 49 --> lokomotywa o innym układzie osi lub rodzaju napięcia zasilającego

  4. Elektryczne zespoły trakcyjne:

    • 51 - 64 --> zespół trójczłonowy na napięcie 3kV DC
    • 65 - 69 --> zespół trójczłonowy na napięcie AC
    • 70 - 74 --> zespół czteroczłonowy na napięcie 3kV DC
    • 75 - 79 --> zespół czteroczłonowy na napięcie AC
    • 80 - 89 --> samodzielny wagon silnikowy na dowolny rodzaj napięcia zasilającego
    • 90 - 93 --> zespół dwuczłonowy na napięcie 800V DC
    • 94 - 99 --> zespół o dowolnej liczbie członów lecz na inne napięcie zasilające niż wyżej wymienione

    Przedstawione powyżej zasady oznaczeń EZT nie przewidziały postępu technicznego. Po roku 2010 nastąpił w naszym kraju prawdziwy wysyp EZT posiadających od dwóch do ośmiu członów co spowodowało że dotychczas stosowane zasady poszły częściowo do kąta.
Zapis B'o oraz C'o (przykładowo) oznacza rodzaju układu jezdnego pojazdu:
  1. A --> jedna oś napędowa
  2. B --> dwie osie napędowe
  3. C --> trzy osie napędowe
  4. ' --> osie są osadzone w wózku, a nie są na stałe przymocowane do ostoi pojazdu (tak jak w parowozach)
  5. o --> każda oś jest napędzana indywidualnie osobnym silnikiem - napęd nie jest przenoszony pomiędzy osiami za pomocą wiązarów. Jeżeli brakuje tej litery wówczas jest to napęd grupowy (tak jak w parowozach i niektórych manewrowych lokomotywach spalinowych)
Lokomotywy spalinowe i elektryczne - przykłady:
  1. SU 46: lokomotywa spalinowa uniwersalna z przekładnią elektryczną przystosowana do sterowania wielokrotnego.
  2. SP 47: lokomotywa spalinowa pospieszna z przekładnią elektryczną przystosowana do sterowania wielokrotnego. Wyprodukowano tylko dwie maszyny tego typu, do czasów dzisiejszych przetrwała jedna.
  3. ST 44: lokomotywa spalinowa towarowa z przekładnią elektryczną przystosowana do sterowania wielokrotnego.
  4. SM 03: lokomotywa spalinowa manewrowa z przekładnią mechaniczną bez możliwości sterowania wielokrotnego.
  5. SM 41: lokomotywa spalinowa manewrowa z przekładnią elektryczną przystosowana do sterowania wielokrotnego.
  6. SN 61: wagon spalinowy z przekładnią mechaniczną z możliwością sterowania wielokrotnego przystosowany do peronów wysokich i niskich.
  7. SD 80: wagon spalinowy z przekładnią hydrauliczną z możliwością sterowania wielokrotnego przeznaczony do ruchu dalekobieżnego. W roku 1951 sprowadzono z Włoch do Polski trzy zestawy tego typu.
  8. SA 135: jednoczłonowy autobus szynowy. Oznaczenie producenta - Pesa 214M.
  9. EP 08: lokomotywa elektryczna pasażerska czteroosiowa B'o B'o na napięcie 3kV DC.
  10. EM 10: lokomotywa elektryczna manewrowa czteroosiowa B'o B'o na napięcie 3kV DC. Pierwszy w Polsce elektrowóz z rozruchem impulsowym.
  11. ET 22: lokomotywa elektryczna towarowa sześcioosiowa C'o C'o na napięcie 3kV DC.
  12. ET 25: lokomotywa elektryczna towarowa sześcioosiowa C'o C'o na napięcie 3kV DC wyposażona w moduł dojazdowy Dual Power czyli dodatkowy silnik spalinowy o mocy 540 kW i zbiorniki paliwa o pojemności 1500 l. Całość umożliwia krótkie przejazdy na liniach niezelektryfikowanych i na bocznicach. Oznaczenie producenta - E6ACTd Dragon 2.
  13. ET 41: lokomotywa elektryczna towarowa ośmioosiowa (tandem) B'o B'o + B'o B'o na napięcie 3kV DC.
  14. EU 44: lokomotywa elektryczna uniwersalna czteroosiowa B'o B'o na różne rodzaje zasilania (wielosystemowa). Oznaczenie producenta - Eurosprinter ES64U4 Taurus.
EZT - przykłady:
  1. EW 51: elektryczny zespół trakcyjny trójczłonowy na napięcie 3kV DC przeznaczony do ruchu podmiejskiego, przystosowany do peronów wysokich. Pierwszy "klasyczny" EZT na terytorium Polski jeżdżący w Warszawskim Węźle Kolejowym od roku 1936.
  2. EN 57: elektryczny zespół trakcyjny trójczłonowy na napięcie 3kV DC przeznaczony do ruchu podmiejskiego, przystosowany do peronów wysokich oraz niskich. Wyprodukowany przez firmę PAFAWAG w imponującej ilości 1429 sztuk (łącznie z eksportem 40 zestawów do Jugosławii).
  3. ED 59: elektryczny zespół trakcyjny trójczłonowy na napięcie 3kV DC przeznaczony do ruchu regionalnego. Wyprodukowany przez firmę PESA w jednym egzemplarzu. Oznaczenie prototypu przez producenta - Pesa Acatus.
  4. ED 72: elektryczny zespół trakcyjny czteroczłonowy na napięcie 3kV DC przeznaczony do ruchu dalekobieżnego.
  5. EN 80: elektryczny samodzielny wagon silnikowy na napięcie 600V DC. Eksploatowany przez Warszawską Kolej Dojazdową (wcześniej Elektryczną Kolej Dojazdową) w latach 1927 - 1972.
  6. EN 81: elektryczny samodzielny wagon silnikowy na napięcie 3kV DC. Wyprodukowany przez firmę PESA w liczbie 8 sztuk. Oznaczenie producenta - Pesa 308B.
  7. EW 90: elektryczny zespół trakcyjny trójczłonowy na napięcie 800V DC. 54 jednostki tego typu pochodzące z Berlina zostały w ramach reparacji wojennych po II wojnie światowej przekazane do Polski i przebudowane na odbiór prądu z sieci górnej. Pracowały na SKM w Trójmieście do roku 1976.
Do tego miejsca w oznaczeniach EZT mniej więcej wszystko się zgadza, natomiast dalej następuje nazewnictwo cokolwiek radosne i niezbyt spójne z przepisami:
  • EN 96: elektryczny zespół trakcyjny dwuczłonowy na napięcie 3kV DC przeznaczony do ruchu podmiejskiego. Wyprodukowany przez firmę PESA liczbie 10 sztuk. Oznaczenie producenta - Pesa Elf 34WE.
  • EN 63 H: hybrydowy (pierwszy w Polsce) zespół trakcyjny trójczłonowy na napięcie 3kV DC wyposażony także w dwie jednostki napędowe Newag-Pack, którą tworzą silnik spalinowy o mocy 390 kW i generator prądu. Przeznaczony do ruchu regionalnego. Wyprodukowany przez firmę NEWAG liczbie 2 + 5 sztuk. Oznaczenie producenta - Newag Impuls 36WEh.
  • ER 75: elektryczny zespół trakcyjny czteroczłonowy z rodziny FLIRT na napięcie 3kV DC przeznaczony do ruchu regionalnego - stąd zapewne litera R niespotykana w innych typach pasażerskich EZT. Wyprodukowany przez firmę Stadler Polska liczbie 10 sztuk dla KM.
  • EN 90: elektryczny zespół trakcyjny pięcioczłonowy na napięcie 3kV DC, z obniżoną podłogą, przeznaczony do ruchu podmiejskiego. Wyprodukowany przez firmę NEWAG. Oznaczenie producenta - Newag Impuls 45WE.
  • EN 97: elektryczny zespół trakcyjny sześcioczłonowy na napięcie 3kV DC, przeznaczony do ruchu podmiejskiego, przystosowany do peronów niskich. Wyprodukowany przez firmę PESA w liczbie 14 sztuk dla WKD. Oznaczenie producenta - Pesa 33WE.
  • ED 250: elektryczny zespół trakcyjny siedmioczłonowy z rodziny Pendolino na napięcie 3kV DC, zbudowany na duże prędkości. Wyprodukowany przez firmę ALSTOM w liczbie 20 sztuk dla PKP IC. Oznaczenie producenta - Alstom ETR610.
  • ED 160: elektryczny zespół trakcyjny ośmioczłonowy z rodziny FLIRT na napięcie 3kV DC, przeznaczony do ruchu dalekobieżnego. Wyprodukowany przez firmę Stadler Polska w liczbie 20 + 12 sztuk dla PKP IC.

3. Wagony pasażerskie normalnotorowe

Oznaczenie literowe wagonu składa się z dużych i małych liter oraz 12-tu cyfr. Duże litery mają charakter międzynarodowy i definiują typ wagonu. Małe litery mają charakter wewnętrzny - indywidualny dla danego zarządu kolejowego. Określają one parametry techniczne, wyposażenie oraz właściwości specjalne wagonu.

  1. Duże litery (o znaczeniu międzynarodowym):

    1. A --> wagon 1 klasy
    2. B --> wagon 2 klasy
    3. AB --> wagon 1 i 2 klasy
    4. AR --> wagon 1 klasy z przedziałem barowym
    5. BR --> wagon 2 klasy z przedziałem barowym
    6. BD --> wagon 2 klasy z przedziałem bagażowym
    7. D --> wagon bagażowy
    8. DP --> wagon bagażowo - pocztowy
    9. M --> wagon do przewozu chorych
    10. N --> wagon do przewozu więźniów
    11. P --> wagon pocztowy
    12. S --> wagon specjalnego przeznaczenia
    13. WLA --> wagon sypialny 1 klasy
    14. WLB --> wagon sypialny 2 klasy
    15. WLAB --> wagon sypialny 1 i 2 klasy
    16. WR --> wagon restauracyjny lub barowy
    17. Z --> wagon ogrzewczy

  2. Małe litery stosowane obecnie na PKP:

    1. a --> zespół wagonów piętrowych z układem osi 2-3-3-3-2
    2. b --> zmodernizowany wagon barowy
    3. c --> wagon z miejscami do leżenia (kuszetka)
    4. d --> wagon z przewodem zdalnego sterowania (np. automatycznego zamykania drzwi)
    5. e --> wagon z przedziałami menedżerskimi (4-ro miejscowymi)
    6. h --> wagon bezprzedziałowy
    7. i --> wagon przystosowany do przewozu osób niepełnosprawnych
    8. k --> wagon mieszkalny (socjalny, salonka)
    9. m --> wagon o długości przekraczającej 24,5 m
    10. n --> wagon z zainstalowanym ogrzewaniem nawiewnym
    11. p --> wagon piętrowy
    12. r --> wagon przystosowany do przewozu rowerów i sprzętu sportowego
    13. s --> wagon bagażowy z korytarzem bocznym
    14. u --> wagon wyposażony w automatycznie zamykane drzwi i zdalne sterowanie oświetleniem
    15. v --> wagon wyposażony w urządzenia audio-video
    16. z --> wagon zdeklasowany z klasy 1 na 2

  3. Małe litery stosowane dawniej na PKP:

    1. f --> wagon wyposażony w fotele
    2. h --> wagon wyposażony w harmonię przejściową lub urządzenia do jej zawieszania
    3. i --> wagon bezprzedziałowy z przejściem pośrodku
    4. o --> wagon bezprzedziałowy z przejściem z boku
    5. r --> wagon z przedziałami i częścią bezprzedziałową
    6. s --> wagon specjalny (służbowy, salonka)
    7. t --> wagon z drzwiami czołowymi szerszymi niż 760 mm
    8. w --> wagon z wałkami gumowymi zamiast harmonii przejściowej
    9. x --> wagon czteroosiowy
    10. y --> wagon trzyosiowy
    11. z --> wagon z korytarzem bocznym i zamykanymi przedziałami
Przykłady:
  1. WLABdu: wagon sypialny 1 i 2 klasy wyposażony w przewód zdalnego sterowania i urządzenia automatycznego zamykania drzwi.
  2. WRdmnuv: wagon restauracyjny o długości przekraczającej 24,5 metra wyposażony w przewód zdalnego sterowania, urządzenia automatycznego zamykania drzwi, ogrzewanie nawiewne i aparaturę audio-video.
  3. Adhimnu: bezprzedziałowy wagon 1 klasy o długości przekraczającej 24,5 metra przystosowany do przewozu osób niepełnosprawnych, wyposażony w przewód zdalnego sterowania, urządzenia automatycznego zamykania drzwi i ogrzewanie nawiewne.
  4. Azdu: zdeklasowany wagon wyposażony w przewód zdalnego sterowania i urządzenia automatycznego zamykania drzwi.
  5. Pdn: wagon pocztowy wyposażony w przewód zdalnego sterowania i ogrzewanie nawiewne.
  6. BDrds: wagon 2 klasy z przedziałem bagażowym przystosowanym do przewozu rowerów i sprzętu sportowego, wyposażony w przewód zdalnego sterowania.
  7. Bdhpumn: bezprzedziałowy wagon piętrowy 2 klasy o długości przekraczającej 24,5 metra wyposażony w przewód zdalnego sterowania, urządzenia automatycznego zamykania drzwi i ogrzewanie nawiewne.

Tabor wąskotorowy
 
1. Lokomotywy parowe i spalinowe oraz wagony motorowe wąskotorowe

Litera pierwsza - duża - oznacza rodzaj lokomotywy. Takie litery są zasadniczo cztery:

  1. P --> parowóz z tendrem doczepnym
  2. T --> parowóz tendrzak
  3. L --> spalinowóz
  4. M --> wagon motorowy
Gdyby w Polsce w publicznym ruchu naziemnym funkcjonowały elektrowozy wąskotorowe to zapewne ich oznaczeniem byłaby litera E.

Litera druga - mała - oznacza układ osi napędnych (czyli wiązanych):

  1. y --> 3 osie
  2. x --> 4 osie
  3. w --> 5 osi
  4. z --> 6 osi
  5. jeżeli lokomotywa posiada tylko dwie osie napędne to po literze P, T lub L nie stosuje się żadnej litery
Parowozy: litera trzecia (w przypadku maszyn dwuosiowych druga) - mała - oznacza układ osi tocznych o ile parowóz je posiada:
  1. a --> oś toczna z przodu
  2. b --> oś toczna z tyłu
  3. n --> osie toczne z przodu i z tyłu
  4. u --> parowóz z powojennych dostaw UNRAA (litera zamiast liczby określającej moc parowozu - ale o tym poniżej)
Spalinowozy: litera trzecia - mała (ale w przypadku lokomotyw dwuosiowych druga a dla wagonów motorowych czwarta) oznacza rodzaj silnika:
  1. a --> silnik elektryczny akumulatorowy
  2. c --> silnik spalinowy o zapłonie iskrowym
  3. d --> silnik spalinowy o zapłonie samoczynnym (silnik wysokoprężny)
Wagony motorowe: litera druga - duża - oznacza klasę wagonu:
  1. A --> wagon klasy 1
  2. B --> wagon klasy 2
  3. AB --> wagon klasy 1 i 2
Ponadto w przypadku spalinowozów i wagonów motorowych pojawia się jeszcze cyfra oznaczająca przekładnię:
  1. 1 --> przekładnia mechaniczna (czyli skrzynia biegów)
  2. 2 --> przekładnia hydrauliczna
  3. 3 --> przekładnia hydromechaniczna
  4. 4 --> przekładnia elektryczna
Moc lokomotywy (dotyczy parowozów i spalinowozów) oznacza się następującym symbolem liczbowym:
  1. 1 --> do 60 KM
  2. 2 --> od 61 do 80 KM
  3. 3 --> od 81 do 100 KM
  4. 4 --> od 101 do 120 KM
  5. 5 --> od 121 do 150 KM
  6. 6 --> od 151 do 180 KM
  7. 7 --> od 181 do 220 KM
  8. 8 --> od 221 do 300 KM
  9. 9 --> powyżej 300 KM
W przypadku parowozów pochodzenia polskiego w miejsce liczby określającej moc umieszczone są dwie ostatnie cyfry roku zatwierdzenia dokumentacji.

Po oznaczeniach literowych i liczbowych odnośnie typu i mocy lokomotywy w numerze inwentarzowym pojawia się kolejna liczba. Informuje ona o szerokości toru na jaki został zbudowany konkretny egzemplarz lokomotywy. Jest on różny dla parowozów i spalinowozów.

Parowozy:

  1. 600 mm --> numery z zakresu 0001 - 1000
  2. 750 mm --> numery z zakresu 1001 - 2000
  3. 785 mm --> numery z zakresu 2001 - 2800
  4. 800 mm --> numery z zakresu 2801 - 3000
  5. 1000 mm --> numery z zakresu 3001 - 4000
Spalinowozy i wagony motorowe:
  1. 600 mm --> numery z zakresu 001 - 100
  2. 750 mm --> numery z zakresu 101 - 300
  3. 785 mm --> numery z zakresu 301 - 380
  4. 800 mm --> numery z zakresu 381 - 400
  5. 1000 mm --> numery z zakresu 401 - 500
Na koniec tendry wąskotorowe:
  • Dwie pierwsze litery (duża + mała) oznaczają konstrukcję:

    1. Pt --> tender połączony z parowozem
    2. Zt --> tender oddzielny

  • Pierwsza liczba (zaokrąglona do całkowitej) oznacza pojemność skrzyni wodnej w m3. Ta część oznaczenia - wbrew przepisom - nie zawsze była stosowana.

  • Trzecia litera - mała - oznacza ilość osi:

    1. y --> 3 osie
    2. x --> 4 osie
    3. jeżeli tender posiada tylko dwie osie, to po literach Pt lub Zt nie stosuje się żadnej litery

  • Druga liczba - dla tendrów pochodzenia polskiego umieszczano dwie ostatnie cyfry roku zatwierdzenia konstrukcji.

  • Po zdefiniowanych powyżej oznaczeniach literowych i liczbowych odnośnie typu i konstrukcji tendra w numerze inwentarzowym pojawia się jeszcze jedna liczba. Informuje ona o szerokości toru na jaki jest zbudowany konkretny egzemplarz.

    1. 600 mm --> numery z zakresu 5001 - 5200
    2. 750 mm --> numery z zakresu 5201 - 5370
    3. 785 mm --> numery z zakresu 5371 - 5400
    4. 800 mm --> numery z zakresu 5401 - 5430
    5. 1000 mm --> numery z zakresu 5431 - 5500

Przykłady:

  1. Tx 26 - 427: parowóz tendrzak o układzie osi 0-4-0 /OOOO - cztery osie wiązane/, produkcji polskiej, konstrukcja zatwierdzona w roku 1926, numer kolejny w serii - 427, zbudowany na tor o szerokości 600 mm. Status parowozu - eksponat muzealny - Skansen Taboru Kolejowego w Chabówce.
  2. Px 48 - 1756: parowóz z tendrem doczepnym, o układzie osi 0-4-0 /OOOO - cztery osie wiązane/, produkcji polskiej, konstrukcja zatwierdzona w roku 1948, numer kolejny w serii - 1740, zbudowany na tor o szerokości 750 mm. Status parowozu - czynny - Średzka Kolej Powiatowa.
  3. T 49 - 115: parowóz mogący jeździć z dwuosiowym tendrem doczepnym, o układzie osi 0-2-0 /OO - dwie osie wiązane/, produkcji polskiej, konstrukcja zatwierdzona w roku 1949, numer kolejny w serii - 115, zbudowany na tor o szerokości 600 mm. Nazwa typu producenta - Ryś. Status parowozu - sprzedany do Niemiec - czynny - Dampf Kleinbahn Mühlenstroth, Gütersloh.
  4. Ty 1139: parowóz o układzie osi 0-3-0 /OO - trzy osie wiązane/, produkcji polskiej, konstrukcja zatwierdzona w latach 1947 - 1948 (ale nie ma tej informacji w typie parowozu ponieważ maszyny te nigdy nie były ekspolatowane przez PKP), numer kolejny w serii - 1139, zbudowany na tor o szerokości 750 mm. Nazwa typu producenta - Las. Status parowozu - eksponat - Krośnicka Kolejka Parkowa.
  5. Tx 1112: parowóz mogący jeździć z dwuosiowym tendrem doczepnym, o układzie osi 0-4-0 /OOOO - cztery osie wiązane/, produkcji niemieckiej (Borsig), numer kolejny w serii - 1112, zbudowany na tor o szerokości 600 mm (a nie 750 mm jak można by wnioskowć po numerze kolejnym). Nazwa typu producenta - HF (Heeresfeldbehnen). Status parowozu - eksponat - Kolej leśna Puszczy Białowieskiej w Hajnówce.
  6. Tw 53 - 2560: parowóz tendrzak o układzie osi 0-5-0 /OOOOO - pięć osi wiązanych/, produkcji polskiej, konstrukcja zatwierdzona w roku 1953, numer kolejny w serii - 2560, zbudowany na tor o szerokości 785 mm - czyli pochodzący z Górnośląskich Kolei Wąskotorowych. Status parowozu - eksponat muzealny - Skansen Taboru Kolejowego w Chabówce.
  7. Kp4 - 1257: parowóz z trzyosiowym tendrem doczepnym, o układzie osi 0-4-0 /OOOO - cztery osie wiązane/, produkcji polskiej na zlecenie ZSRS, zbudowany na tor o szerokości 750 mm. Pierwowzorem serii był opracowany w ZSRS czteroosiowy parowóz wąskotorowy P24. Status parowozu - eksponat - Bieszczadzka Kolej Leśna.
  8. Lc1 - 10: spalinowóz z dwiema osiami wiązanymi, silnikiem o zapłonie iskrowym i przekładnią mechaniczną, numer kolejny w serii - 10, zbudowany na tor o szerokości 600 mm.
  9. Lxd2 - 265: spalinowóz z czterema osiami wiązanymi, silnikiem wysokoprężnym i przekładnią hydrauliczną, numer kolejny w serii - 265, zbudowany na tor o szerokości 750 mm. Ten egzemplarz jest produkcji rumuńskiej.
  10. 2Wls50 - 2088: spalinowóz z dwiema osiami wiązanymi, silnikiem wysokoprężnym o mocy 50 KM i przekładnią mechaniczną, zbudowany na tor szerszy niż 600 mm - w tym przypadku 785 mm. Typ lokomotywy produkcji polskiej.
  11. Wls150 - 7615: spalinowóz z trzema osiami wiązanymi, silnikiem wysokoprężnym o mocy 150 KM i przekładnią mechaniczną. Lokomotywa zaliczana do serii Lyd1 zbudowana na tor o szerokości 750 mm. Ten egzemplarz jest produkcji polskiej.
  12. MBxc1 - 41: wagon motorowy klasy 2, czteroosiowy z silnikiem niskoprężnym (zapłon iskrowy) i przekładnią mechaniczną (skrzynia biegów) zbudowany na tor o szerokości 600 mm.
  13. MBxd2 - 212: wagon motorowy klasy 2, czteroosiowy z silnikiem wysokoprężnym i przekładnią hydrauliczną zbudowany na tor o szerokości 750 mm.
  14. Pt6x48 - 5260: tender o pojemności 6 m3 wody, czteroosiowy, konstrukcja polska zatwierdzona w roku 1948, zbudowany na tor o szerokości 750 mm.

2. Drezyny i wózki motorowe wąskotorowe

Litera pierwsza - duża - oznacza rodzaj pojazdu:

  1. D --> drezyna motorowa
  2. Wm --> wózek motorowy
W przypadku drezyny motorowej litera druga - także duża - oznacza jej rodzaj:
  1. K --> drezyna kryta
  2. O --> drezyna odkryta
Podobnie jak w przypadku spalinowozów i wagonów motorowych litera trzecia - mała - oznacza rodzaj silnika:
  1. a --> silnik elektryczny akumulatorowy
  2. c --> silnik spalinowy o zapłonie iskrowym
  3. d --> silnik spalinowy o zapłonie samoczynnym (silnik wysokoprężny)
Po oznaczeniach literowych i liczbowych odnośnie typu (w przypadku drezyn) i rodzaju silnika w numerze inwentarzowym pojawia się kolejna liczba. Informuje ona o szerokości toru na jaki pojazd został zbudowany, a dla drezyn (czegoś tu nie rozumiem) ponownie przedstawia rodzaj silnika. Dlatego jest ona różna dla drezyn i wózków motorowych.

Drezyny:

  1. numery z zakresu 001 - 100 --> 600 mm / silnik niskoprężny
  2. numery z zakresu 501 - 600 --> 600 mm / silnik wysokoprężny
  3. numery z zakresu 101 - 200 --> 750 mm / silnik niskoprężny
  4. numery z zakresu 601 - 700 --> 750 mm / silnik wysokoprężny
  5. numery z zakresu 201 - 300 --> 785 mm / silnik niskoprężny
  6. numery z zakresu 701 - 800 --> 785 mm / silnik wysokoprężny
  7. numery z zakresu 301 - 400 --> 1000 mm / silnik niskoprężny
  8. numery z zakresu 801 - 900 --> 1000 mm / silnik wysokoprężny
Wózki motorowe:
  1. numery z zakresu 201 - 205 --> 600 mm
  2. numery z zakresu 001 - 100 --> 750 mm
  3. numery z zakresu 101 - 150 --> 785 mm
  4. numery z zakresu 151 - 200 --> 1000 mm

Przykłady:

  1. Doc 012: drezyna motorowa odkryta, silnik spalinowy o zapłonie iskrowym (niskoprężny), zbudowana na tor o szerokości 600 mm, numer taborowy 12.
  2. Wmd 015: wózek motorowy, silnik spalinowy wysokoprężny, zbudowany na tor o szerokości 750 mm, numer taborowy 15.

3. Wagony pasażerskie wąskotorowe

Oznaczenie wagonu składa się z umieszczonych obok siebie symboli określających kolejno:

  • klasę wagonu
  • liczbę osi
  • rodzaj hamulca
  • rodzaj przejścia międzywagonowego - a właściwie fakt jego występowania lub nie
  • numer inwentarzowy określający jednocześnie szerokość toru, na jaki wagon jest przystosowany
  1. Klasa wagonu - duża litera:
    1. A --> wagon 1 klasy
    2. B --> wagon 2 klasy
    3. AB --> wagon mieszany 1 i 2 klasy

  2. Liczba osi:
    1. y --> 3 osie
    2. x --> 4 osie
    3. brak litery --> 2 osie

  3. Rodzaj hamulca:
    1. h --> hamulec ręczny
    2. hp --> hamulec powietrzny (pneumatyczny)
    3. brak oznaczenia --> brak hamulca

  4. Jeżeli wagon posiada przejścia międzywagonowe, wówczas na końcu jego oznaczenia umieszczona jest dodatkowa litera i

  5. Ostatnia liczba w numerze inwentarzowym wagonu informuje o szerokości toru na jaki jest on zbudowany.
    1. 600 mm --> numery z zakresu 0001 - 1000
    2. 750 mm --> numery z zakresu 1001 - 2000
    3. 785 mm --> numery z zakresu 2001 - 2200
    4. 800 mm --> numery z zakresu 2201 - 2400
    5. 1000 mm --> numery z zakresu 2401 - 2800
Przykład:

     Bxhpi - 1240: wagon klasy 2, czteroosiowy, wyposażony w hamulec powietrzny i posiadający przejścia międzywagonowe, zbudowany na tor o szerokości 750 mm.


Strona główna | Mapa serwisu

Ostatnia modyfikacja strony: 25 sierpnia 2022 2004 - 2022
© Paweł Niedomagała
All rights reserved.
Czas generowania strony: 0.65 sek